America Votes (V) - Super Tuesday

Amerika is een van die landen waar de idee rond democratie in theorie prachtig is uitgevoerd. Zelfs bij het papieren ontwerp van de overheidsgebouwen in Washington D.C. werd aansluiting gezocht bij de trias politica theorie zoals onder andere verwoord door Montesquieu. Helaas is papier geduldig en hoewel D.C. inderdaad een visuele uitwerking van de trias is, blijkt de politieke werkelijkheid toch minder ideaal.

Neem daar het door de Republikeinen succesvolle uitgemolken "gerrymandering", het zogenaamde herindelen van kiesdistricten opdat jouw kandidaat verzekerd is van een meerderheid. Het leverde de Republikeinen in ieder geval in 2000 en 2002 een meerderheid op in het US Congress. Ook de huidige president, George W., heeft de nadelen van het Amerikaanse kiesstelsen in 2000 prachtig in zijn voordeel weten om te buigen. Het was een simpele aanpassing opdat de kleine staten, van oudsher democratisch, naar zijn kant omsloegen. De Deomcraten, Gore & Co., maakten tegelijkertijd de fout door de staten rond de Rocky Mountains links te laten liggen. De economische voorspoed van de jaren '90 was aan deze staten in de middle of nowhere grotendeels voorbij gegaan. Het was dan ook niet lastig om een stel ontevreden kiezers bij elkaar te gooien en te zorgen dat ze massaal op de Republikeinse kandidaat stemde. Het verklaart ook het feit dat Al Gore in 2000 de zogenaamde majority-vote binnenhaalde maar Bush uiteindelijk met de kiesmannen er vandoor ging. Een simpele kwestie van ontevreden plattelandsgemeenten aan elkaar koppelen, opdat deze voldoende tegenwicht bieden tegen de van oorsprong Democratische grote stadsmentaliteit. Het is het kiesstelsel waar de Amerikaanse democratie hapert en sputtert, maar tot op heden lijkt geen hond bereid daar wat aan te willen doen.

Ander juweeltje in de praktijk van deze prachtige democratische staat zijn de onvolprezen aanhangsels die aan wetsvoorstellen worden gehangen. Het is in de praktijk mogelijk om aan een bepaald wetsvoorstel een specifiek aanhangel te plakken wat op generlei wijze van doen heeft met de oorspronkelijke inhoud van het wetsvoorstel. Zo kan ieder lid van het Congress zijn idee via de achterdeur er doorheen duwen. Je hangt je idee aan een wet die sowieso wordt aangenomen en hoopt dat de meeste lezers bij pagina 334 ophouden met lezen, jouw aanhangsel komt echter pas op bladzijde 401 aan de orde en wordt dus zonder verdere discussie afgehamerd. Zo is in het verleden al geld vrijgekomen voor een plaatselijk museum in de binnenlanden van Minnesota voor allerhande curiositeiten en is zelfs ooit voorgesteld een brug aan te leggen in Alaska waar werkelijk geen hond woont, laat staan dat er ooit een hond over die brug zou gaan.

Met Super Tuesday voor de deur drijven de gedrochten van de Amerikaanse democratie weer boven. Hoewel de voorverkiezing enerzijds de democratie levendig maken tot op iedere straathoek, wordt in de vergaderkamertjes voornamelijk druk geschoven met gedelegeerden voor de conventie. Deze gedelegeerden wijzen namelijk de daadwerkelijke kandidaat aan. Een net zo vreemd systeem als die rare kiesmannen bij de landelijke presidentsverkiezingen. Het maakt geen donder uit wat de meerderheid stemt (praktische meerderheid in Amerika ligt nog altijd onder de 50%, gezien de geringe opkomst), als je maar je mannetjes op het droge hebt. De rest is mooie theorie. Papier is namelijk ongevoelig voor het groene papier dat de laatste tijd in zwaar weer verkeert. De praktijk is nog steeds afhankelijk van ditzelfde groene papier.

Zo is Super Tuesday een interessant fenomeen en lijkt democratie op deze dag even levendiger dan ooit. Maar in de praktijk is het maar de vraag of de uitkomst anders zou zijn als er niet op iedere straathoek een steunkantoor zit voor iedere willekeurige kandidaat. Maar dat neemt niet weg dat het wel weer even spannend is. Ik log morgen zo snel mogelijk in op CNN. Dat dan weer wel...