Hedge Funds

Piraterij is van alle tijden. Het plunderen voor geldelijk gewin is iets wat ingebakken zit in de maatschappij. Nu wordt piraterij wellicht vooral geassocieerd met ongeschoren en getatoeëerde stoere mannen, maar de vraag is of de hedendaagse hedgefondsen niet gewoon precies hetzelfde doen. Centaurus en Paulson zijn zogenaamde hedgde funds. Vage rechtspersonen die in beginsel niets van doen hebben met ongeschoren stoere manfiguren.

Hegde funds zijn beleggingsfondsen met als doel zich in te dekken (“to hedge”) tegen algemene koersbewegingen in de markt en proberen winst te halen door agressieve speculatie in aandelen. Een specifiek kenmerk van hedge funds als Centaurus en Paulson is dat zij proberen, middels hun aandelenkapitaal, om direct invloed uit te oefenen op het beleid van een bepaalde onderneming. De belangen van de onderneming en de belangen van de werknemers in het bijzonder zijn daarbij totaal ondergeschikt aan het belang van het fonds om zo snel mogelijk een zo groot mogelijke winst te boeken.

Centaurus en Paulson bezaten medio 2006 zo’n 30% van alle aandelen van Stork NV. Een groot genoeg aandeel om middels samenwerking een flinke invloed te kunnen uitoefenen op het beleid van Stork NV. Beide hedge funds hadden besloten dat splitsing van Stork, althans een sterke concentratie van het bedrijf op de ruimtevaarttechnologie (divisie Aerospace) het middel was om snelle en zekere winsten te behalen. Het bestuur van Stork wilde hier niets van weten. Centaurus en Paulson vergrootte de druk, onder andere door te dreigen met het ontslag van de Raad van Commissarissen, waarna Stork besloot de slapende Stichting Stork wakker te schudden die een groot aantal opties op preferente aandelen in haar bezit had. De opties werden verzilverd en het aandelenbelang van Centaurus en Paulson verdampte tot zo’n 15%.

Een geniepige zet van het bestuur van Stork, waar de Ondernemingskamer niet van gecharmeerd was en derhalve een enquete gelastte naar de het beleid van Stork NV. Zonder de juistheid van dit oordeel in twijfel te willen trekken is het wel een schrijnend voorbeeld van de gang van zaken in huidige ondernemingen. In de strijd om de macht tussen bestuur en aandeelhouders krijgen piraten als Centaurus en Paulson steeds meer voet aan de grond. Nu is er niks mis mee met de macht van aandeelhouders, die komt hun als geldschieters ook zonder meer toe, maar wel met aandeelhouders die er een geheel eigen agenda op nahouden. Een agenda die weinig van doen heeft met het belang van de onderneming en het belang van de werknemers. Hoewel Centaurus en Paulson bij hoog en laag volhouden dat hun doel slechts is een gezonde en krachtige onderneming van Stork te maken, maakt het feit dat zij eigenlijk als enige het grote goud tegemoet kunnen zien bij opsplitsing van Stork NV, deze belofte bijzonder ongeloofwaardig. De vraag is of het ondertussen niet tijd wordt voor overheidsingrijpen in deze uitwassen van de vrije markt. Wie het weet mag het zeggen.